[سلام میهمان عزیز ، به وب سایت نظام تمدن نوین اسلامی خوش آمدید] - آخرین منتشر شده ها:
صفحه ی اصلی / معرفت شناسی / متعلق معرفت / تبیین قرآنی علم ،عالم و معلوم / تبیین قرآنی علم ،عالم و معلوم- بخش اول

تبیین قرآنی علم ،عالم و معلوم- بخش اول

37 تبیین قرآنی علم ،عالم و معلوم

(قسمت اول)

تنها راه کشف حقیقت

 برای درک و فهم هویت حقیقی علم ومعلوم عالم راهی جز رجوع به آیات خدا نداریم مثلاً از آیه‌ی «وَ إِنْ مِنْ شَیْ‏ءٍ إِلاَّ عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلاَّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ»[۱] (و هیچ چیز نیست مگر آنکه گنجینه‌هایش نزد ماست، و جز به اندازه معین از آن پدید نمی‌آوریم) البته قرآن هندسه و نظامی دارد که مطابق سرشت وفطرت انسان است که حکماء با رجوع به قرآن با روشی ثواب که امام خامنه ی درباره روش رجوع به قرآن چنین می فرماید:

قرآن احتیاج دارد به تدبر، تکیه‌ی بر روی هر کلمه‌ای از کلمات و هر ترکیبی از ترکیبهای کلامی و لفظی. انسان هرچه بیشتر تدبر کند، تأمل کند، انس بیشتری پیدا کند، بهره‌ی بیشتری خواهد برد(*)

طبق مباحث گذشته نظرات حکما که علم را «عین و مساوق وجود» می‌دانستند مطالب بسیار ظریف و دقیقی در شناخت هویت حقیقی علم از آیه ی بالا بفهمیم که:

الف) علم از حیث اینکه «شیء» است خزینه دارد[۲]:

علم هم خزائنی نزد خدا[۳] دارد که در آن خزائن نامحدود[۴] است ولی هنگام نزول به خاطر محدودیت «عالم منزِل» به‌قدر و اندازه‌ی عالم محدود منزل (بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ)[۵]، نازل می‌شود.

ب) علم از حیث اینکه مساوق با اشیاء است:

علم در خزائن و در منازل اشیاء، مساوق با اشیاء هست ولی اشیاء هم به خاطری حدودی که نظامِ محدودِ عالمِ منزل به این اشیاء می‌دهد علمشان -که مساوق با شیئیت آن‌هاست- هم محدود به سعه ی وجودی آن‌ها می‌شود؛ پس تمامی اشیاء، نزد خداوند تعداد معدودی خزائن دارند که این اشیاء در اولین خزینه خود، قدر (حد و اندازه) ندارد اما وقتی خداوند این اشیاء را به عالم پایین نازل می‌کند چون عالم پایین، نسبت به عالم بالا، محدود است پس آن اشیاء از هر مرتبه از خزینه‌ی خود، متناسب با محدودیت خزینه‌ی پایین نازل می‌شود به‌طوری‌که محدودیت‌های عالم پایین را دارا می‌شوند، سپس این نزول به پایین‌ترین عالم – یعنی عالم خلق که دنیا نامیده می‌شود- می‌رسد باز اشیاء قبل نزولشان حتماً محدود یا تقدیر گردیدند تا به‌اندازه‌ی ظرفیت عالم پایین نزول یا تجلی گردند[۶] ولی اشیاء بااینکه متخلق و محدود به‌نظام این عالم هستند ولی شیء بودن خود را از دست ندادند.

…………………………………………………………………………..

* بیانات امام خامنه ی در دیدار قاریان  ۱۳۹۱/۰۴/۳۱

[۱] قرآن، حجر، ۱۵.

[۲] (وَ إِنْ مِنْ شَیْ‏ءٍ) عمومیتش از سیاق نفى آن استفاده مى‏شود و نیز با تأکیدش به کلمه «من» شامل تمامى موجودات (ازجمله علم) که اطلاق «شى‏ء» بر آن صحیح باشد مى‏شود، چون کلمه «شى‏ء» از عمومی‌ترین الفاظ است که هیچ فردى از موجودات از دایره شمول آن بیرون نمى‏ماند (تفسیر المیزان، علامه طباطبایی،۱۳۷۵، زیر آیه ۱۵ سوره‌ی حجر).

[۳] از آیه (ما عِنْدَکُمْ یَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ) استفاده می‌شود خزائن خدا هر چه باشند امور ثابتى هستند که دستخوش زوال و تغیر نمى‏شوند و چون مى‏دانیم که اشیاء در این عالم مادى محسوس، متغیر و فانى هستند و ثبات و بقایى ندارند، مى‏فهمیم که خزائن الهى مافوق این عالم مشهودند (همان).

[۴] با جمع آمدن (خزائنه) می‌فهمیم خزائن هر چیز متعدد است که بعضى مافوق بعضى و درعین‌حال محدود نیستند، چون خزینه بالا مقدر به‌قدر خزینه پایین نیست (همان).

[۵] یعنی در آن حینى که نازل مى‏شود و نزولش تمام و وجودش ظاهر مى‏گردد معلوم خدا است، پس هر موجودى قبل از وجودش معلوم القدر و معین القدرعند الله است (همان).

[۶] نزول به معناى خلقت و توأم با قدر است یعنی حدود وجود اشیاء است مثلاً ظهور وجود زید با همان حدود معلومى است که با آن خلق و نزول پیداکرده است (تفسیر المیزان، علامه طباطبایی،۱۳۷۵، زیر آیه ۱۵ سوره‌ی حجر).

پوستر مطلب قسمت اول تبیین قرآنی علم ،عالم و معلوم

????????????????????????????????????????????????????????

در باره مرتضی جلیلی

سلام دوستان گلم در این وب قصد دارم نکته ها و دقایق ها از بزرگان تعریف کنم شاید دلی شاد شود یا محفلی گرم و دوست دارم اگر فضلی آموختم اسمم نه معروف به دکتر بلکه معروف به حجت الاسلام باشد که حجت الاسلامی افتخار است ....

نسبت به این مطلب نظری دارید؟

همه ی ما مسئولیم آقایی دلار را بشکنیم

یک نظر

  1. , I NEVER GOT NO TIITBMS. I know nothing about nothing. I’d make a better stick-up artist as Karen, no doubt. I even look like a Karen … except for that radiant Karen Meek, of course. Cheers, Dec

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *