[سلام میهمان عزیز ، به وب سایت نظام تمدن نوین اسلامی خوش آمدید] - آخرین منتشر شده ها:
صفحه ی اصلی / اصول راهبردی توحیدی / مبانی قرآنی تحول علوم انسانی

مبانی قرآنی تحول علوم انسانی

 

 مبانی قرآنی تحول علوم انسانی

 

هویت علم و دین و قوای ادراکی انسان از منظر قرآن

الف)اوجب واجبات11

مهندسی فرهنگی و تحول در علوم انسانی، حکم  و فرمایش ولی امر ماست که می فرماید به تعویق افتادن آن خسارت بزرگی متوجه انقلاب اسلامی خواهد کرد؛ زیرا فروکاست انسان و امیال و آرمانهای او در علوم انسانی متداول موج می زند پس عملی کردن این حکم از اوجب واجبات حفظ انقلاب است که برای عملی کردن آن نیازمند تعریف و عمق یابی دوباره علم و فرهنگ بومی خویش که توحید است هستیم که باید با رجوع مکرر به مرجع علمی و وحیانیِ خویش یعنی قرآن ، به تبیین و تعریفی دقیق و حقیقی از خود علم و فرهنگ و خود انسان و سطح تکامل او برسیم تا بتوانیم علوم انسانی بومی خویش را برای تربیت مدیران آینده پی ریزی نمایم اشناءالله.چراکه در اهمیت این مهم امام خامنه ی چنین می فرماید:

مهندسی فرهنگی و موضوع تحول و نوسازی در نظام آموزشی و علمی کشور اعم از آموزش عالی و آموزش و پرورش و نیز تحول در علوم انسانی که در دوره‌های گذشته نیز مورد تأکید بوده است، هنوز به سرانجام مطلوب نرسیده است، به تعویق افتادن این امور خسارت بزرگی متوجه انقلاب اسلامی خواهد کرد[*]

ب)عمق علم ودین

«فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها لا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا یَعْلَمُونَ»[۱]

خدادوند در این آیه دین را نظام و نقشه ای می داند که نظام وجودی انسان طبق آن خلق (مهندسی) شده و طبق آن به تعالی می رسد نتیجه اینکه انسان برای تعالی یعنی برای رسیدن به نهایت تکامل خویش باید از دین یا همان نظام وجودی خویش که طبق آن خلق شده تبعیت کند که لازمه چنین تبعیتی آشنایی و توجه به این نظام یا علم به آن است که ذات این علم که علم نظام وجودی انسان است تعالی آور است چون انسان را با خود آشنا می کند.

ج)عمق قوای ادراکی انسان

در این آیه خداوند به پیامبر نمی‌فرماید راه رسیدن به تعالی و کمال، تجربه با حواس است و حتی راه‌ را تمرکز (که نهایت تجربه است) هم نمی‌داند شایان‌ذکر است که ذهن و قوه‌ی فهم انسان با ابزار پنچگانه ی خود یعنی حواس، صورت‌ها و مفاهیمی را تجربه می‌کند که اگر مثل عدسی همه‌ی این پنج حس را با نقطه کانونی خود تمرکز داده و درک کند می‌تواند به نهایت تجربه آن چیز برسد؛ ولی تمرکز بااینکه انسان را به تجربه‌های عمیق می‌رساند پیامبر (ص) برای رسیدن به تعالی به تمرکز هم دعوت نشده، چون خود این تجربه‌های کسب‌شده با تمرکز، مواد خام ذهن و فهم انسان هستند که ذهن انسان با تجرید و تعمیم مفاهیم و معقولات تجربه‌شده معقولات کلی برای خود می‌سازد که می‌تواند با حد وسط قرار دادن این معقولات کلی بین دو معقول دیگر، نسبت آن دو معقول را درک و فهم کرده و یا مجهولی را معلوم نماید.

 ولی در این آیه خداوند پیامبر را به تفکر هم دعوت نمی‌کند و حتی به تعقل که برای تحقق آن، انسان باید نه‌تنها تفکر خود را به کار گیرد بلکه باید تمام جنود و ابزارهای هفتادوپنج گانه ی عقل که یکی از آن‌ها تفکر است را باهم در درک اشیاء متحد نماید تا این فعل عقل توسط عقل برای درک آن موضوع صورت گیرد، ولی خداوند محبوب خود را به بالاتر از تعقل یعنی توجه که فعل وجه انسان است دعوت می‌کند؛

 وجه هر شیء، حقیقت آن شیء است اینکه در اشیاء، به یک قسمت یعنی فقط صورت هر چیز، وجه می‌گویند، ازآن‌جهت است که بیشترین بعد حقیقت آن شیء را بروز می‌دهد؛ به همین دلیل نام حقیقت را به جزء آن می‌گذارند. (اسم کل را به جزئش می‌گذارند.) وگرنه صورت را به کجا و کدام سمت می‌خواهی بگیری؟! [معنی آیه] یعنی: تمام حقیقت و موجودیت خود را توجه بده (قوام‌بخش)[۲].

د)تبیین هویت علوم انسانی بومی

پس علم یعنی توجه به دین و یا همان نظام خویش که تنها راه رسیدن به تعالی است خاصیت این توجه این است که انسان را متخلق به‌نظام دین یعنی فطرت الله می‌کند و چون خدا هم خلقت انسان را هنگام خلق با نظام آن «فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها» آفریده، برای انسان جنبه‌ی تذکر دارد نه تعلیم. یعنی این علوم وحیانی، مجهول انسان نیست بلکه مغفول و منسیی انسان است. انسان از بعد روحانی «علم الآدم الأسماء کل‌ها» به همه‌ی این علوم آگاه است، ولی بعد جسمانی انسان چون مأنوس با عالم طبیعت است و چون انس گرفتن با عالم طبیعت خاصیتش فراموشی عالم غیب است این علوم از انسان مغفول مانده است. پس زمانی که توسط اولیاء دین متخلق به دین اسلام شد این علم که نور[۳] و «تبیان کل شیء» است بر قلب او طلوع می‌کند. تا این نور با طلوعش بر قلب ما، ما را زنده به حیات طیبه[۴] کند تا بتوانیم به هدف خلقت خویش که تعالی است برسیم.

………………………………………………………………………..

* فرمایش امام خامنه ی ،حکم آغاز دوره‌ی جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ ۱۳۹۳/۰۷/۲۶

[۱] حقیقت خویش را با نهایت دقت و احتیاط به دین استوار کن ، این فطرت الهی است که مردمان را بر وفق آن آفریده است، در آفرینش الهی تغییری راه ندارد، این دین استوار است، ولی بیشترینه مردم نمی‌دانند(قرآن، روم، ۳۰).

[۲] توضیح این مطلب استفاده‌شده از جلسات اخلاق استاد حسین علی پور از شاگردان آیت‌الله سعادت پرور است.

[۳] امام صادق (ع) می‌فرماید: «لَیْسَ الْعِلْمُ بِالتَّعَلُّمِ؛ إنَّمَا هُوَ نُورٌ یَقَعُ فِی‌ قَلْبِ مَنْ یُرِیدُ اللَهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی‌ أَنْ یَهْدِیَهُ» علم‌ به‌ آموختن‌ نیست، علم‌ فقط‌ نوری‌ است‌ که‌ در دل‌ کسی‌ که‌ خداوند تبارک‌وتعالی‌ اراده‌ هدایت‌ او را نموده‌ است‌ واقع‌ می‌شود. (شرح حدیث عنوان بصری، محمدباقر تحریری،۱۳۸۸، ص ۲).

[۴] امام علی (ع) می‌فرماید:  «تکون الحیاه بالعلم» زندگی برای انسان با علم حاصل می شود. (معجم الفبایی غرر ودرر الحکم، علی‌رضا برازش،۱۳۷۱، ص ۷۷۶).

 

پوستر مطلب  مبانی قرآنی تحول علوم انسانی

????????????????????????????????????????????????????????

در باره مرتضی جلیلی

سلام دوستان گلم در این وب قصد دارم نکته ها و دقایق ها از بزرگان تعریف کنم شاید دلی شاد شود یا محفلی گرم و دوست دارم اگر فضلی آموختم اسمم نه معروف به دکتر بلکه معروف به حجت الاسلام باشد که حجت الاسلامی افتخار است ....

نسبت به این مطلب نظری دارید؟

بهترین کار بعد از انجام واجبات

امام رضا (ع) می فرمایند: بعد از انجام واجبات‌، نزدخداوند کارى‌ بهتر از ایجاد خوشحالى‌ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *